GSEB Std 7 Gujarati Chapter 20 Jadui Thelo Swadhyay Solution: અહીં ધોરણ 7 ગુજરાતી વિષયના પાઠ 20 "જાદુઈ થેલો" (સંકલિત - પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાલ પુરસ્કાર) ના તમામ સ્વાધ્યાય પ્રશ્નો (પ્રશ્ન ૧ થી ૧૧ ના સંપૂર્ણ સચોટ જવાબો), ક્રિકેટરોની શબ્દશતરંજ, ઈન્ટરવ્યૂ પ્રશ્નાવલી, વિચારવિસ્તાર, ચાલો યાદ કરીએના ઉત્તરો તેમજ એકમનો સારાંશ સરળ ગુજરાતી ભાષામાં આપેલ છે.
✦ એકમનો સારાંશ (Std 7 Gujarati Ch 20 Summary) ✦
પાઠ પરિચય અને બાળ પ્રતિભાનું સન્માન :
"જાદુઈ થેલો" એ બાળસાહસ, નાવીન્યપૂર્ણ શોધ અને રાષ્ટ્રીય સન્માનની પ્રેરક માહિતી આપતો એક અત્યંત રોચક પાઠ છે. આ એકમમાં જોશીદાદા પોતાના 'જાદુઈ થેલા'માંથી છાપાં અને માહિતીપત્રો કાઢીને બાળકોને ભારત સરકાર દ્વારા અપાતા સર્વોચ્ચ 'પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાલ પુરસ્કાર' (PMRBP) થી માહિતગાર કરે છે.
- બહાદુર બાળા અનુષ્કા જોલી : માંડ ૧૨-૧૩ વર્ષની અનુષ્કા જોલીએ શાળામાં નાનાં બાળકોને ગુંડાગીરી અને ધાકધમકી (બુલિંગ) થી બચાવવા માટે 'કવચ' નામની એન્ટી-બુલિંગ મોબાઇલ એપ બનાવી હતી. તેના આ સાહસ અને શોધ બદલ તેને રાષ્ટ્રીય બાલ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવી હતી.
- ગુજરાતનો સિતારો શૌર્યજિત : વડોદરાના માત્ર ૧૦ વર્ષના બાળ ખેલાડી શૌર્યજિતે પિતાના નિધન પછી પણ અડગ મનોબળ સાથે ૩૬મી નેશનલ ગેમ્સમાં મલખમની અઘરી રમતમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. વડાપ્રધાનશ્રીએ પણ તેને 'સ્ટાર પરફોર્મર' ગણાવ્યો હતો.
- પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાલ પુરસ્કાર : ૫ થી ૧૮ વર્ષનાં બાળકોને કળા-સંસ્કૃતિ, બહાદુરી, નાવીન્યપૂર્ણ પ્રવૃત્તિ, શૈક્ષણિક ક્ષેત્ર, સમાજસેવા અને રમતગમત એમ કુલ ૬ ક્ષેત્રોમાં અસાધારણ સિદ્ધિ માટે આ એવોર્ડ અપાય છે; જેમાં મેડલ, પ્રશસ્તિપત્ર, ₹૧,૦૦,૦૦૦ રોકડ અને શૈક્ષણિક સહાય આપવામાં આવે છે.
✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (Std 7 Gujarati Chapter 20 Swadhyay Solution) ✦
૧. વાતચીત :
(૧) તમને વાર્તા કોણ કોણ સંભળાવે છે ?
જવાબ : મને ઘરમાં મારાં દાદા-દાદી અને મમ્મી-પપ્પા તેમજ શાળામાં શિક્ષકો પ્રેરણાદાયી વાર્તાઓ સંભળાવે છે.
(૨) નવી જાણકારી મેળવવા તમે શું શું કરો છો ?
જવાબ : નવી જાણકારી મેળવવા માટે હું દૈનિક વર્તમાનપત્રો (છાપાં), પુસ્તકાલયનાં જ્ઞાનવર્ધક પુસ્તકો વાંચું છું તેમજ ઇન્ટરનેટ અને બાળ સામયિકોની મદદ લઉં છું.
(૩) શું શું કરીએ તો બાલવીર પુરસ્કાર મળે ?
જવાબ : જો આપણે કોઈનો જીવ બચાવીને અદભુત બહાદુરી દાખવીએ, સમાજ ઉપયોગી નવીન ટેક્નોલૉજી શોધીએ, રમતગમત કે કલા-સાહિત્યમાં અસાધારણ રાષ્ટ્રીય સિદ્ધિ મેળવીએ તો બાલવીર પુરસ્કાર મળે.
(૪) જો જાદુઈ થેલાવાળા દાદાજી તમને મળી જાય તો તેમની સાથે શી વાતો કરો ?
જવાબ : હું તેમની પાસેથી દેશ-વિદેશના બહાદુર બાળકોના સાહસના કિસ્સા સાંભળીશ અને તેમના થેલામાંથી નવી નવી રમતો તથા પુસ્તકો જોવા માંગીશ.
(૫) તમારા મિત્રનું ક્યારેય સન્માન થયું છે ? ક્યારે ?
જવાબ : હા, શાળાના રમતોત્સવમાં ૧૦૦ મીટર દોડ સ્પર્ધામાં પ્રથમ નંબર મેળવવા બદલ મારા મિત્રનું શાળાના વાર્ષિક સંમેલનમાં સન્માન થયું હતું.
(૬) તમે સાંભળેલ, વાંચેલ કે જોયેલ બહાદુરીના પ્રસંગ વિશે કહો.
જવાબ : મેં છાપામાં વાંચ્યું હતું કે નદીમાં ડૂબતી નાની બહેનને બચાવવા માટે એક ૧૧ વર્ષના બાળકે પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકી પાણીમાં કૂદીને તેનો જીવ બચાવ્યો હતો.
(૭) તમે કોઈ બહાદુરીનું કામ કર્યું છે ? ક્યારે ?
જવાબ : હા, એકવાર રસ્તા વચ્ચે ખાડામાં ફસાઈ ગયેલા કૂતરાના નાના ગલુડિયાને મેં હિંમતભેર બહાર કાઢી સુરક્ષિત જગ્યાએ પહોંચાડ્યું હતું.
૨. વાક્ય સાચું હોય તો 'હા' અને ખોટું હોય તો 'ના' લખો :
૧. દાદાજી ખભે પીળા રંગનો થેલો લઈને આવતા. ➔ ના (સફેદ રંગનો થેલો હતો)
૨. દાદાજીએ થેલામાંથી વાર્તાનું પુસ્તક કાઢ્યું. ➔ ના (તેમણે છાપું કાઢ્યું હતું)
૩. દાદાજીએ બાળકના સાહસની વાતો કરી. ➔ હા
૪. અનુષ્કાએ બાળકોની સુરક્ષા માટે ઉપયોગી એપ બનાવી. ➔ હા
૫. શૌર્યજિતે બોક્સિંગમાં નામ રોશન કર્યું. ➔ ના (તેણે મલખમમાં નામ રોશન કર્યું)
૩. વાક્યોને પાઠના સાચા ઘટનાક્રમ મુજબ ગોઠવી ફકરો લખો :
દાદાજી પાર્કમાં આવ્યા. એમનો જાદુઈ થેલો ખોલ્યો. છોકરાંને ભારે કુતૂહલ થયું કે દાદાજી આજે નવું શું લઈ આવ્યા હશે. દાદાજીએ થેલામાંથી એક છાપું કાઢ્યું. દાદાજીએ અનુષ્કા જોલી વિશે વિગતે માહિતી આપી. દાદાજીએ બાલવીર પુરસ્કાર વિશે વધુ માહિતી આપી. દાદાજીએ શૌર્યજિત વિશે વાત કરી. થેલામાંથી તલની ચીકી કાઢીને બધાંને આપી.
૪. શબ્દશતરંજમાં છુપાયેલા ભારતીય ક્રિકેટરોનાં નામ :
• શ્રેયસ ઐયર (પહેલી આડી લાઈન)
• રોહિત શર્મા (છેલ્લી આડી લાઈન)
• શુભમન ગિલ (નીચેથી બીજી આડી લાઈન)
• વિરાટ કોહલી (ઊભી/ત્રાંસી લાઈન)
• હાર્દિક પંડ્યા
• રાહુલ દ્રવિડ
૫. રેખાંકિત સંયોજક શબ્દોનો ઉપયોગ કરી નવું વાક્ય બનાવો :
૧. નહિતર :
➔ વાક્ય : તું નિયમિત દવા લેજે, નહિતર તારી તબિયત વધુ બગડશે.
૨. જ્યારે... ત્યારે :
➔ વાક્ય : જ્યારે શાળાની ઘંટડી વાગી ત્યારે બધાં બાળકો પ્રાર્થનાખંડમાં ગોઠવાઈ ગયાં.
૩. છતાં પણ :
➔ વાક્ય : તે ખૂબ બીમાર હતો, છતાં પણ તેણે વાર્ષિક પરીક્ષા આપી.
૪. તો પણ :
➔ વાક્ય : મારી પતંગ કપાઈ ગઈ, તો પણ મેં હિંમત હારી નહીં અને નવી પતંગ ચગાવી.
૫. ત્યાર બાદ :
➔ વાક્ય : રિસેસ પૂરી થઈ, ત્યાર બાદ અમે વર્ગખંડમાં ગણિતનો તાસ ભણ્યા.
૬. 'વાત જ ન પૂછો' શબ્દસમૂહનો ઉપયોગ કરી વાક્યો :
૧. કાશ્મીરના પ્રાકૃતિક સૌંદર્યની તો વાત જ ન પૂછો!
૨. દાદીમાના હાથની ગરમાગરમ લાપસીના સ્વાદની તો વાત જ ન પૂછો!
૩. મેળામાં ચકડોળમાં બેસવાના રોમાંચની તો વાત જ ન પૂછો!
૪. ભારતીય ટીમે વર્લ્ડકપ જીત્યો એ ખુશીની તો વાત જ ન પૂછો!
✦ પ્રશ્નોત્તરી (પ્રશ્ન ૭) ✦
૧. તમને ક્યારે ક્યારે કુતૂહલ થાય છે ?
જવાબ : જ્યારે ઘરમાં કોઈ મોટું પાર્સલ આવે, શાળામાં અચાનક નવી પ્રવૃત્તિ જાહેર થાય અથવા આકાશમાં તૂટતો તારો દેખાય ત્યારે મને કુતૂહલ થાય છે.
૨. દાદા છાપું લઈને કેમ આવ્યા હશે ?
જવાબ : કારણ કે છાપામાં પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાલ પુરસ્કાર વિજેતા સાહસિક બાળકો (અનુષ્કા જોલી અને શૌર્યજિત) વિશે પ્રેરણાદાયી સમાચાર અને ફોટા છપાયા હતા, જે તેઓ બાળકોને બતાવવા માંગતા હતા.
૩. કઈ કઈ પ્રતિભા માટે ભારત સરકાર બાળકોનું સન્માન કરે છે ?
જવાબ : ભારત સરકાર કુલ ૬ ક્ષેત્રોમાં બાળકોનું સન્માન કરે છે: (૧) કળા અને સંસ્કૃતિ, (૨) બહાદુરી, (૩) નાવીન્યપૂર્ણ પ્રવૃત્તિ (ઇનોવેશન), (૪) શૈક્ષણિક ક્ષેત્ર, (૫) સમાજસેવા, અને (૬) રમતગમત.
૪. બાલ પુરસ્કાર મેળવનારને શું શું આપી સન્માનિત કરવામાં આવે છે ?
જવાબ : પુરસ્કાર મેળવનાર બાળકને એક મેડલ, પ્રશસ્તિપત્ર, ₹૧,૦૦,૦૦૦ (એક લાખ રૂપિયા) નો રોકડ પુરસ્કાર અને શાળાકીય અભ્યાસ માટે આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે.
૫. બાલવીર પુરસ્કાર વિજેતા બાળકો વિશેની માહિતી મેળવવા તમે શું કરશો ?
જવાબ : હું ભારત સરકારની મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયની સત્તાવાર વેબસાઇટ, દૈનિક સમાચારપત્રો અને પુસ્તકાલયના પુસ્તકોની મદદથી વિગતો મેળવીશ.
૬. અનુષ્કા જોલીએ વિકસાવેલી ઍપ શી રીતે ઉપયોગી છે ?
જવાબ : અનુષ્કાની 'કવચ' એપ શાળામાં નાનાં બાળકો સામે થતી ધાકધમકી (બુલિંગ) ની છૂપી ઘટનાઓની ગુપ્ત રીતે ફરિયાદ નોંધવામાં અને ગુંડાગીરી અટકાવી બાળકોની સલામતી જાળવવામાં ઉપયોગી છે.
૭. શૌર્યજિતની સિદ્ધિની શી વિશેષતા હતી ?
જવાબ : શૌર્યજિત ૩૬મી નેશનલ ગેમ્સમાં માત્ર ૧૦ વર્ષની નાની ઉંમરે મલખમ જેવી અઘરી રમતમાં ઊતરીને બ્રોન્ઝ મેડલ જીતનારો સૌથી યુવાન ખેલાડી બન્યો હતો; સ્પર્ધાના દસ દિવસ પહેલાં જ પિતાનું અવસાન થયું હોવા છતાં મનોબળથી તેણે આ ઇતિહાસ રચ્યો હતો.
✦ ઈન્ટરવ્યૂ, વિચારવિસ્તાર અને વાર્તાલેખન (પ્રશ્ન ૮ થી ૧૧) ✦
૮. સન્માનિત બાળકનો ઈન્ટરવ્યૂ લેવા માટેના પ્રશ્નો :
૨. આ અસાધારણ સિદ્ધિ મેળવવા માટે તમે દરરોજ કેટલા કલાક મહેનત કરતા હતા ?
૩. સફળતા મેળવતી વખતે તમારી સામે કેવા કેવા પડકારો આવ્યા હતા ?
૪. પ્રધાનમંત્રીશ્રીના હસ્તે રાષ્ટ્રીય એવોર્ડ સ્વીકારતી વખતે તમને કેવો અનુભવ થયો ?
૫. તમે દેશના અન્ય બાળમિત્રોને શો પ્રેરણાદાયી સંદેશ આપવા માંગો છો ?
૯. “સાહસ વિના સિદ્ધિ નથી” – વિચારવિસ્તાર :
૧૦. પ્રસંગ / વાર્તા : ‘નાનો તોય રાઈનો દાણો’
૧૧. બાલવીર પુરસ્કાર વિજેતા વિશે ટૂંકનોંધ :
નવી દિલ્હીની વિદ્યાર્થિની અનુષ્કા જોલીએ શાળામાં નાના બાળકોને થતી કનડગત રોકવા માટે અનોખી સિદ્ધિ મેળવી. તેણે માત્ર ૧૩ વર્ષની વયે 'એન્ટી બુલિંગ સ્ક્વોડ' વેબ પ્લેટફોર્મ અને 'કવચ' નામની સુરક્ષા એપ બનાવી. આ ટેક્નોલૉજી દ્વારા પીડિત બાળકો પોતાની ઓળખ છુપાવીને પણ મદદ માંગી શકે છે. તેના આ નવતર સામાજિક કાર્ય માટે ભારત સરકારે તેને પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાલ પુરસ્કાર એનાયત કર્યો છે.
✦ ચાલો, યાદ કરીએ... (પ્રશ્નોત્તરી) ✦
• આ એકમ દ્વારા તમે નવું શું જાણ્યું ?
જવાબ : મેં ભારત સરકાર દ્વારા ૫ થી ૧૮ વર્ષના તેજસ્વી બાળકોને અપાતા 'પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય બાલ પુરસ્કાર' અને તેના ૬ વિવિધ ક્ષેત્રો વિશે નવી માહિતી જાણી.
• અહીં એકમમાં જે બાળકોની વાત થઈ છે તેમના વિશે વધુ કાંઈ જાણ્યું ? કહો.
જવાબ : અનુષ્કા જોલીએ પોતાની નાની ઉંમરે ટેક્નોલૉજીથી બુલિંગ રોક્યું અને વડોદરાના શૌર્યજિતે પિતાના અવસાનના ભારે આઘાત વચ્ચે પણ મલખમમાં મેડલ જીતીને પિતાનું સ્વપ્ન સાકાર કર્યું.
• 'બાલવીર પુરસ્કાર' વિશે વધુ જાણવા તમે શું કરશો ?
જવાબ : હું ઈન્ટરનેટ પર ભારત સરકારના મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયની પોર્ટલ જોઈશ તથા શાળાના પુસ્તકાલયમાંથી બાળ સાહસકથાઓ વાંચીશ.
إرسال تعليق