ધોરણ-7 [સંસ્કૃત] 7. विश्वासो नैव कर्तव्यः | std-7 [sanskrut] 7. vishwaso naiva kartavyah

GSEB Std 7 Sanskrut Chapter 7 Vishwaso Naiva Kartavyah Swadhyay Solution & Translation: અહીં ધોરણ 7 સંસ્કૃત વિષયના પ્રકરણ 7 "विश्वासो नैव कर्तव्यः" (Vishwaso Naiva Kartavyah - વિશ્વાસ ક્યારેય ન કરવો જોઈએ) નું સંપૂર્ણ ગુજરાતી અનુવાદ (Translation), એકમની સરળ સમજૂતી, સ્વાધ્યાયના તમામ પ્રશ્નો-જવાબો તેમજ વ્યાકરણ આધારિત પ્રવૃત્તિઓ સુંદર રીતે પ્રસ્તુત કરવામાં આવી છે.

ઝડપી નેવિગેશન (Quick Links) :

• ✦ વાર્તાનું ગુજરાતી ભાષાંતર / અનુવાદ (Translation)
• ✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (Swadhyay Solution)
• ✦ વિસ્તૃત પ્રવૃત્તિઓ (Activities)
• ▶ વિડીયો સમજૂતી (Video Explanation)
• ▶ એકમ સ્વાધ્યાય વિડીયો સોલ્યુશન

✦ અનુવાદ : પાઠનું સરળ ગુજરાતી ભાષાંતર (Std 7 Sanskrut Ch 7 Vishwaso Naiva Kartavyah Anuvad) ✦

एकं वनम् अस्ति । वने एका अजा अस्ति ।
[એક જંગલ છે. જંગલમાં એક બકરી છે.]

सा स्वस्य पुत्रं वदति, “पुत्र, अहं बहिः गच्छामि ।
[તે પોતાના બચ્ચાને (પુત્રને) કહે છે, “બેટા, હું બહાર જાઉં છું.]

अहं शीघ्रम् आगच्छामि । अत्र एव तिष्ठतु ।”
[હું ઝડપથી (તરત જ) પાછી આવું છું. અહીં જ રહેજે.”]

अजा वनं गच्छति ।
[બકરી જંગલમાં જાય છે.]

शिशुः अपि अनुसरणं करोति ।
[બચ્ચું પણ પાછળ પાછળ જાય છે (અનુસરે છે).]

शिशुः मार्गं विस्मरति । अतः सः रोदिति ।
[બચ્ચું રસ્તો ભૂલી જાય છે. આથી તે રડે છે.]

शृगालः शिशुं पश्यति ।
[શિયાળ બચ્ચાને જુએ છે.]

सः सुकोमलं मांसं खादितुम् इच्छति ।
[તે (બચ્ચાનું) કુમળું માંસ ખાવા ઈચ્છે છે.]

शृगालः वदति, “भवान् कः ? किमर्थं रोदिति ?”
[શિયાળ કહે છે, “આપ કોણ છો ? શા માટે રડો છો ?”]

समस्यां ज्ञात्वा अति करुणतया सः वदति,
[સમસ્યા જાણીને અત્યંત દયાપૂર્વક તે કહે છે,]

“चिन्ता मास्तु, अहं मातुः समीपं नेष्यामि ।
[“ચિંતા કરશો નહીં, હું માતાની પાસે લઈ જઈશ.]

मया सह चलतु । सा मम परिचिता अस्ति ।”
[મારી સાથે ચાલો. તે મારી ઓળખીતી છે.”]

अजाशिशुः वदति, “अहं भवन्तं न जानामि ।
[બકરીનું બચ્ચું કહે છે, “હું તમને ઓળખતો નથી.]

मम माता वदति यत् अपरिचितेन सह कुत्रापि न गमनीयम् इति ।”
[મારી માતા કહે છે કે અજાણ્યા સાથે ક્યાંય પણ ન જવું જોઈએ.”]

वञ्चकः शृगालः वदति, “मम विषये मा चिन्तयतु ।
[લુચ્ચું શિયાળ કહે છે, “મારી બાબતમાં ચિંતા ન કરો.]

पश्यतु तत्र एकः पिप्पलवृक्षः अस्ति ।
[જુઓ ત્યાં એક પીપળાનું ઝાડ છે.]

तत्र भवतः माता अन्विष्यति ।”
[ત્યાં તમારી માતા તમને શોધે છે.”]

अजाशिशुः शृगालेन सह गच्छति ।
[બકરીનું બચ્ચું શિયાળ સાથે જાય છે.]

तस्मिन् क्षणे अजा आगच्छति ।
[તે જ સમયે બકરી આવે છે.]

स्वपुत्रेण सह वञ्चकं शृगालं दृष्ट्वा वदति,
[પોતાના પુત્ર સાથે લુચ્ચા શિયાળને જોઈને તે કહે છે,]

“पुत्र, भवान् एतेन सह कुत्र गच्छति ?
[“બેટા, તું આની સાથે ક્યાં જાય છે ?]

अस्य विश्वासः न कर्तव्यः ।”
[આનો વિશ્વાસ ન કરવો જોઈએ.”]

शिशुः मातुः समीपं धावति ।
[બચ્ચું માતા પાસે દોડી જાય છે.]

शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा क्रुध्यति ।
[બચ્ચાના મુખેથી સમગ્ર ઘટના સાંભળીને બકરી ક્રોધે ભરાય છે.]

अजा शृगालं प्रहरति । शृगालः पलायते ।
[બકરી શિયાળ પર પ્રહાર કરે છે (હુમલો કરે છે). શિયાળ ભાગી જાય છે.]

अजा शिशुं वदति,
[બકરી બચ્ચાને કહે છે,]

“पुत्र, अपरिचितस्य उपरि कदापि विश्वासः नैव कर्तव्यः ।
[“બેટા, અજાણ્યા ઉપર ક્યારેય પણ વિશ્વાસ ન જ કરવો જોઈએ.]

न मैत्री कर्तव्या न कुत्रापि गमनीयम् ।”
[ન તો મિત્રતા કરવી જોઈએ અને ન ક્યાંય જવું જોઈએ.”]

✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (Std 7 Sanskrut Chapter 7 Swadhyay Solution) ✦

1. નીચેના શબ્દોનું મોટેથી ઉચ્ચારણ કરો:

स्वस्य, शीघ्रम्, तिष्ठतु, विस्मरति, खादितुम्, करुणतया, नेष्यामि, वञ्चकः, पिप्पलवृक्षः, अन्विष्यति, शृगालेन, क्रुध्यति ।

2. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સંસ્કૃતમાં આપો અને લખો:

(१) अजा कुत्र गच्छति ?
उत्तरम् : अजा वनं गच्छति ।

(२) कः रोदिति ?
उत्तरम् : अजाशिशुः (शिशुः) रोदिति ।

(३) शृगालः अजाशिशुं दृष्ट्वा किम् इच्छति ?
उत्तरम् : शृगालः अजाशिशुं दृष्ट्वा तस्य सुकोमलं मांसं खादितुम् इच्छति ।

(४) कः वञ्चकः अस्ति ?
उत्तरम् : शृगालः वञ्चकः अस्ति ।

(५) शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा किं करोति ?
उत्तरम् : शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा क्रुध्यति शृगालं च प्रहरति ।

(६) अजा शिशुं किं वदति ?
उत्तरम् : अजा शिशुं वदति, “पुत्र, अपरिचितस्य उपरि कदापि विश्वासः नैव कर्तव्यः, न मैत्री कर्तव्या न कुत्रापि गमनीयम् ।” इति ।

(७) वार्तायाः शीर्षकं किम् ?
उत्तरम् : वार्तायाः शीर्षकं “विश्वासो नैव कर्तव्यः” अस्ति ।

3. નીચેના શબ્દોને સંસ્કૃત ભાષામાં લખો:

(૧) લુચ્ચું ➔ वञ्चकः

(૨) પીપળાનું ઝાડ ➔ पिप्पलवृक्षः

(૩) બકરી ➔ अजा

(૪) તરત ➔ शीघ्रम्

(૫) અજાણ્યો ➔ अपरिचितः

(૬) દોડે છે ➔ धावति

(૭) મારવું ➔ प्रहर्तुम् (प्रहरति)

(૮) ભાગી જાય છે ➔ पलायते

4. નીચેનાં વાક્યોને ઘટનાક્રમમાં ગોઠવો:

આપેલા વાક્યો : (૧) “पुत्र, अपरिचितस्य उपरि कदापि विश्वासः नैव कर्तव्यः ।” (२) अजाशिशुः शृगालेन सह गच्छति । (३) “पुत्र, अहं बहिः गच्छामि ।” (४) शृगालः शिशुं पश्यति । (५) “चिन्ता मास्तु, अहं मातुः समीपं नेष्यामि ।” (६) शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा क्रुध्यति ।

સાચો ઘટનાક્રમ :

1. (૩) “पुत्र, अहं बहिः गच्छामि ।”
2. (૪) शृगालः शिशुं पश्यति ।
3. (૫) “चिन्ता मास्तु, अहं मातुः समीपं नेष्यामि ।”
4. (૨) अजाशिशुः शृगालेन सह गच्छति ।
5. (૬) शिशुमुखात् घटनां श्रुत्वा अजा क्रुध्यति ।
6. (૧) “पुत्र, अपरिचितस्य उपरि कदापि विश्वासः नैव कर्तव्यः ।”

5. ઉદાહરણમાં દર્શાવ્યા મુજબ અન્ય શબ્દોની રચના કરો:

ઉદાહરણ : दर्शन ➔ दर्शनीय (દર્શન કરવા યોગ્ય)

(૧) गम् ➔ गमनीय (જવા યોગ્ય)

(૨) पठ् ➔ पठनीय (પઠન કરવા યોગ્ય / વાંચવા યોગ્ય)

(૩) वन्द् ➔ वन्दनीय (વંદન કરવા યોગ્ય)

(૪) पूज् ➔ पूजनीय (પૂજા કરવા યોગ્ય)

6. ઉદાહરણ મુજબ કૌંસમાંના શબ્દોનો ઉપયોગ કરી વાક્યરચના કરો:

ઉદાહરણ : बालः ________ इच्छति । (रोटिका, खाद्) ➔ बालः रोटिकां खादितुम् इच्छति ।

(૧) छात्रा ________ इच्छति । (पाठ, पठ्) ➔ छात्रा पाठं पठितुम् इच्छति ।

(૨) शिक्षकः ________ इच्छति । (कथा, कथय) ➔ शिक्षकः कथां कथयितुम् इच्छति ।

(૩) सरला ________ इच्छति । (क्रीडा, क्रीड्) ➔ सरला क्रीडां क्रीडितुम् इच्छति ।

(૪) प्रणवः ________ इच्छति । (चित्र, रचय) ➔ प्रणवः चित्रं रचयितुम् इच्छति ।

7. કૌંસમાં આપેલાં પદોને આધારે ખાલી જગ્યા પૂરો: (एकः, एका, एकम्)

(૧) ________ अश्वः धावति । ➔ एकः अश्वः धावति । (અશ્વઃ પુલ્લિંગ છે.)

(૨) ________ बालकः क्रीडति । ➔ एकः बालकः क्रीडति । (બાલકઃ પુલ્લિંગ છે.)

(૩) ________ बाला पठति । ➔ एका बाला पठति । (બાલા સ્ત્રીલિંગ છે.)

(૪) ________ मन्दिरम् अस्ति । ➔ एकम् मन्दिरम् अस्ति । (મન્દિરમ્ નપુંસકલિંગ છે.)

(૫) ________ शाला अस्ति । ➔ एका शाला अस्ति । (શાલા સ્ત્રીલિંગ છે.)

(૬) ________ चित्रं पश्यामि । ➔ एकम् चित्रं पश्यामि । (ચિત્રમ્ નપુંસકલિંગ છે.)

✦ પ્રવૃત્તિઓ (Activities & Projects) ✦

(૧) તમારા શિક્ષક આ પાઠના જે શબ્દો બોલે તેનું શ્રુતલેખન કરો.

(૨) જૂથમાં બેસી આ પાઠનું આદર્શ પઠન કરો.

(૩) આ પાઠની રજૂઆત મહોરાં પહેરી અભિનય સાથે કરો.

(૪) પાઠની વાર્તા તમારા મિત્રોને સંભળાવો.