GSEB Std 6 Sanskrut Sem 2 Chapter 7 Subhashitani Swadhyay Solution & Translation: અહીં ધોરણ 6 સંસ્કૃત (બીજું સત્ર) ના પ્રકરણ 7 "सुभाषितानि" (Subhashitani - સુભાષિતો) નું સંપૂર્ણ ગુજરાતી અનુવાદ (Translation), શ્લોકાર્થ, સ્વાધ્યાયના તમામ પ્રશ્નો-જવાબો, જોડકાં, સાચાં-ખોટાં વિધાનો, ખાલી જગ્યાઓ તેમજ પાઠ્યપુસ્તક આધારિત વ્યાકરણ પ્રવૃત્તિઓ સુંદર રીતે પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યા છે.
✦ અનુવાદ : સુભાષિતોનું સરળ ગુજરાતી ભાષાંતર (Std 6 Sem 2 Sanskrut Ch 7 Subhashitani Anuvad) ✦
श्रोत्रस्य भूषणं शास्त्रं भूषणैः किं प्रयोजनम् ॥ १ ॥
[અનુવાદ : હાથનું ઘરેણું દાન છે, કંઠનું (ગળાનું) ઘરેણું સત્ય છે, કાનનું ઘરેણું શાસ્ત્ર (જ્ઞાન) છે; તો પછી અન્ય ઘરેણાંઓનું શું પ્રયોજન (કામ) છે?]
वसन्तसमये प्राप्ते काकः काकः पिकः पिकः ॥ २ ॥
[અનુવાદ : કાગડો કાળો છે, કોયલ પણ કાળી છે; કોયલ અને કાગડા વચ્ચે શો તફાવત છે? વસંતઋતુનો સમય આવતાં જ (તેમની વાણી પરથી જણાઈ આવે છે કે) કાગડો એ કાગડો છે અને કોયલ એ કોયલ છે.]
ચિત્તે વાણ્યાં ક્રિયાયાં ચ સાધૂનામેકરૂપતા ॥ ૩ ॥
[અનુવાદ : જેવું મન હોય તેવી વાણી હોય છે, જેવી વાણી હોય તેવી જ ક્રિયા (કર્મ) હોય છે; મન, વાણી અને કર્મમાં સજ્જનો એકરૂપ (સમાન) હોય છે.]
मातरं पितरं तस्मात् सर्वयत्नेन पूजयेत् ॥ ४ ॥
[અનુવાદ : માતા તમામ તીર્થોનું સ્વરૂપ છે અને પિતા તમામ દેવોનું સ્વરૂપ છે; આથી સર્વ પ્રયત્નો કરીને માતા-પિતાની પૂજા (સેવા) કરવી જોઈએ.]
सुखार्थिनः कुतो विद्या कुतो विद्यार्थिनः सुखम् ॥ ५ ॥
[અનુવાદ : જો સુખની ઈચ્છા હોય તો વિદ્યા છોડવી જોઈએ અને જો વિદ્યાની ઈચ્છા હોય તો સુખ છોડવું જોઈએ; સુખની ઈચ્છા રાખનારને વિદ્યા ક્યાંથી મળે અને વિદ્યાની ઈચ્છા રાખનારને સુખ ક્યાંથી મળે?]
✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (Std 6 Sem 2 Sanskrut Ch 7 Swadhyay Solution) ✦
1. નીચેના શબ્દોનું મોટેથી શુદ્ધ ઉચ્ચારણ કરો :
कण्ठस्य, श्रोत्रस्य, भूषणैः, प्रयोजनम्, साधूनामेकरूपता ।
2. નીચે આપેલા શબ્દો સુંદર અક્ષરે ફરીથી લખો :
(1) भूषणम् : भूषणम्
(2) कृष्णः : कृष्णः
(3) सुखार्थिनः : सुखार्थिनः
(4) सर्वतीर्थमयी : सर्वतीर्थमयी
(5) क्रियायाम् : क्रियायाम्
3. નીચે આપેલાં જોડકાં પાઠના આધારે યોગ્ય રીતે જોડો :
| વિભાગ 'અ' | વિભાગ 'બ' (સાચો ઉત્તર) |
|---|---|
| (1) हस्तस्य भूषणम् | दानम् |
| (2) काकः | कृष्णः |
| (3) यथा चित्तं तथा | वाचः |
| (4) श्रोत्रस्य भूषणम् | शास्त्रम् |
| (5) सुखार्थी चेत् त्यजेत् | विद्याम् |
4. નીચે આપેલ વિધાનો સામે પાઠના આધારે આપેલ ખાનામાં (✓) અથવા (✗) ની નિશાની કરો :
(1) माला कण्ठस्य भूषणम् । → ✗ (ખોટું - সত্যं कण्ठस्य भूषणम्)
(2) बकः कृष्णः हंसः कृष्णः । → ✗ (ખોટું - काकः कृष्णः पिकः कृष्णः)
(3) विद्यार्थी त्यजेत् सुखम् । → ✓ (સાચું)
(4) सर्वतीर्थमयी माता । → ✓ (સાચું)
(5) यथा चित्तं तथा वाचः । → ✓ (સાચું)
5. સુભાષિતોનું શુદ્ધ ઉચ્ચાર સાથે પઠન અને ગાન કરો :
વિદ્યાર્થીઓએ પાઠ્યપુસ્તકમાં આપેલા પાંચેય સુભાષિતોનું આરોહ-અવરોહ સાથે લયબદ્ધ શુદ્ધ ગાન કરવું.
6. તમારા શિક્ષક બોલે તે પદો સાંભળીને શુદ્ધ અને સુંદર અક્ષરે લખો (શ્રુતલેખન) :
(1) कण्ठस्य
(2) श्रोत्रस्य
(3) वसन्तसमये
(4) साधूनामेकरूपता
(5) सर्वतीर्थमयी
7. ઉદાહરણમાં દર્શાવ્યા મુજબ પદો બનાવો, બોલો અને લખો :
ઉદાહરણ : हस्तः → हस्तस्य
(1) कण्ठः : कण्ठस्य
(2) श्रोत्रम् : श्रोत्रस्य
(3) पादः : पादस्य
(4) मुखम् : मुखस्य
(5) नेत्रम् : नेत्रस्य
8. કૌંસમાં આપેલ શબ્દોમાંથી યોગ્ય શબ્દ પસંદ કરી ખાલી જગ્યા પૂરો :
(1) विद्यार्थी सुखम् त्यजेत् । (सुखम्, कष्टम्)
(2) सुखार्थी पुस्तकम् त्यजेत् । (धनम्, पुस्तकम्)
(3) क्रियाशीलः निद्राम् त्यजेत् । (निद्राम्, कार्यम्)
(4) सज्जनः क्रोधम् त्यजेत् । (क्रोधम्, दयाम्)
(5) मित्रं घृणाम્ त्यजेत् । (घृणाम्, स्नेहम्)
9. નીચે આપેલા શબ્દોનો ઉપયોગ કરી ઉદાહરણમાં દર્શાવ્યા મુજબ વાક્યો બનાવો અને લખો :
(अन्नम्, मनः, बीजम्, फलम्, राजा, प्रजा)
ઉદાહરણ : यथा चित्तं तथा वाचः ।
(1) यथा अन्नम् तथा मनः ।
(2) यथा बीजम् तथा फलम् ।
(3) यथा राजा तथा प्रजा ।
✦ સ્થાનિક સામગ્રી અને પ્રવૃત્તિઓ (Activities) ✦
• પાઠમાં આપેલા સુભાષિતોના અર્થ સાથે બંધબેસતી કહેવતો અને રૂઢિપ્રયોગો :
- સત્ય પરથી : સાચને આંચ નહિ.
- આચાર પરથી : આચારઃ પ્રથમો ધર્મઃ । (સદાચાર એ જ પહેલો ધર્મ છે.)
• પુસ્તકાલયમાં જઈને 'રત્નમાલા ભાગ 1થી 3' કે સુભાષિતને લગતાં અન્ય પુસ્તકોમાંથી પાંચ સુભાષિત શોધીને નોંધપોથીમાં લખો.
• તમને ગમતા કોઈ એક પક્ષીનું ચિત્ર દોરી તેમાં મનગમતો રંગ પૂરો.
Post a Comment