GSEB Std 7 Sanskrut Chapter 5 Yojakah Tatra Durlabhah Swadhyay Solution & Translation: અહીં ધોરણ 7 સંસ્કૃત વિષયના પ્રકરણ 5 "योजकः तत्र दुर्लभः" (Yojakah Tatra Durlabhah - ત્યાં યોજક (જોડનાર) મળવો મુશ્કેલ છે) નું સંપૂર્ણ ગુજરાતી અનુવાદ (Translation), પાઠની સરળ સમજૂતી, સ્વાધ્યાયના તમામ પ્રશ્નો-જવાબો તેમજ પાઠ્યપુસ્તક આધારિત પ્રવૃત્તિઓ સુંદર રીતે પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યા છે.
✦ અનુવાદ : પાઠનું સરળ ગુજરાતી ભાષાંતર (Std 7 Sanskrut Ch 5 Yojakah Tatra Durlabhah Anuvad) ✦
[અનુવાદ : એક ઊંટ છે. ઊંટ સ્વભાવે વાંકું (દોષ શોધનારું) છે. તે હંમેશાં દોષ જ જુએ છે. એકવાર તે જંગલમાં ભમે છે (ફરે છે).]
[અનુવાદ : રસ્તામાં તે ઝાડ ઉપર એક પોપટને જુએ છે. ઊંટ પોપટને કહે છે, "હે પોપટ ! તારી ચાંચ વાંકી છે." પોપટ શરમ અનુભવે છે. ઊંટ હસે છે અને આગળ ચાલે છે.]
[અનુવાદ : રસ્તામાં તે કૂતરાને જુએ છે. ઊંટ કૂતરાને કહે છે, "હે કૂતરા ! તારી પૂંછડી વાંકી છે." કૂતરો શરમ અનુભવે છે. ઊંટ હસે છે અને આગળ ચાલે છે.]
[અનુવાદ : રસ્તામાં બગલો છે. બગલાને જોઈને ઊંટ કહે છે, "તારી ડોક વાંકી છે." બગલો ઊંટ તરફ જોતો પણ નથી.]
उष्ट્રઃ वदति, "स्वास्थ्यं समीचीनम् किन्तु અન્યત્ किमपि समीचीनम् नास्ति । शुकस्य चञ्चुः वक्रा, कुक्कुरस्य पुच्छं वक्रम्, बकस्य ग्रीवा वक्रा।"
[અનુવાદ : રસ્તામાં શિયાળ મળે છે. શિયાળ પૂછે છે, "ઊંટભાઈ ! કેમ છો? સ્વાસ્થ્ય બરાબર છે ને?" ઊંટ કહે છે, "સ્વાસ્થ્ય બરાબર છે પરંતુ બીજું કંઈ પણ સારું નથી. પોપટની ચાંચ વાંકી છે, કૂતરાની પૂંછડી વાંકી છે, બગલાની ડોક વાંકી છે."]
अमन्त्रमक्षरं नास्ति नास्ति मूलमनौषधम् ।
अयोग्यः पुरुषो नास्ति योजकस्तत्र दुर्लभः ॥"
[અનુવાદ : શિયાળ કહે છે, "પોપટની ચાંચ વાંકી છે પરંતુ તે માણસોની વાણી બોલી શકે છે. કૂતરાની પૂંછડી વાંકી છે પરંતુ તે સ્વામીભક્ત (વફાદાર) છે. બગલાની ડોક વાંકી છે પરંતુ તેની એકાગ્રતા પ્રખ્યાત છે. તમારાં બધાં જ અંગો વાંકાં છે પરંતુ તમે રણપ્રદેશના રાજા છો. વળી તેમની ચાંચનો, પૂંછડીનો અને ડોકનો કોઈને કોઈ હેતુ છે, કશુંય નકામું નથી. મંત્ર ન હોય તેવો એક પણ અક્ષર નથી, ઔષધ ન હોય તેવું એક પણ મૂળ (વનસ્પતિ) નથી, અયોગ્ય હોય તેવો કોઈ પણ પુરુષ (માણસ) નથી; ત્યાં તેને ઓળખીને યોજના કરનાર (ગુણોને જોડનાર) મળવો મુશ્કેલ છે."]
✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (Std 7 Sanskrut Chapter 5 Swadhyay Solution) ✦
1. નીચેના શબ્દોનું મોટેથી ઉચ્ચારણ કરો :
उष्ट्रभ्रातः, वक्रः, चञ्चुः, लज्जा, पुच्छम्, दृष्ट्वा, स्वास्थ्यम्, ग्रीवा, शक्नोति, स्वामिभक्तः, अमन्त्रमक्षरम्, मूलमनौषधम्, योजकस्तत्र ।
2. પાઠ વાંચીને નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર સંસ્કૃતમાં આપો અને લખો :
(1) उष्ट्रः स्वभावेन कीदृशः अस्ति ?
उत्तरम् : उष्ट्रः स्वभावेन वक्रः अस्ति ।
(2) उष्ट्रः वृक्षस्य उपरि कं पश्यति ?
उत्तरम् : उष्ट્રઃ वृक्षस्य उपरि एकं शुकं पश्यति ।
(3) उष्ट्रः शुकं किं कथयति ?
उत्तरम् : उष्ट्रः शुकाय कथयति, "हे शुक ! तव चञ्चुः वक्रा अस्ति।"
(4) कस्य पुच्छं वक्रम् अस्ति ?
उत्तरम् : कुक्कुरस्य पुच्छं वक्रम् अस्ति ।
(5) कः मनुष्यवाणीं वक्तुं शक्नोति ? कस्य ग्रीवा वक्रा ?
उत्तरम् : शुकः मनुष्यवाणीं वक्तुं शक्नोति । बकस्य ग्रीवा वक्रा ।
(6) कः मरुभूम्याः नृपः अस्ति ?
उत्तरम् : उष्ट्रः मरुभूम्याः नृपः अस्ति ।
(7) कस्य स्वामिभक्तिः प्रचलिता ?
उत्तरम् : कुक्कुरस्य स्वामिभक्तिः प्रचलिता ।
3. નીચે આપેલાં વિધાનોની સામેના ખાનામાં પાઠને આધારે જો સાચું હોય તો 'आम्' અને ખોટું હોય તો 'न' લખો :
(1) शुकः स्वभाવેन वक्रः अस्ति । - न
(2) शुकस्य चञ्चुः वक्रा अस्ति । - आम्
(3) बकः मनुष्यवाणीं वक्तुं शक्नोति । - न
(4) शुकस्य एकाग्रता प्रचलिता अस्ति । - न
(5) उष्ट્રઃ मरुभूम्याः नृपः अस्ति । - आम्
4. કોષ્ટકમાં આપેલા શબ્દોનો યોગ્ય ઉપયોગ કરી વાક્ય બનાવો :
ઉદાહરણ : उष्ट्रः वने अटति ।
(1) शुकः लज्जाम् अनुभवति ।
(2) अहं मोદકં खादामि ।
(3) किशनः पुस्तकं पठति ।
(4) माला जलं पिबति ।
5. ઉદાહરણ મુજબ વાક્ય બનાવો :
ઉદાહરણ : विराजः कृशः किन्तु शक्तिमान् अस्ति । (शक्तिमान्)
(1) अमिता शिशुः ________ । (निर्भया)
उत्तरम् : अमिता शिशुः किन्तु निर्भया अस्ति ।
(2) नीमवृक्षः तिक्तः ________ । (गुणकारी)
उत्तरम् : नीमवृक्षः तिक्तः किन्तु गुणकारी अस्ति ।
(3) रुग्णालयः लघुः ________ । (स्वच्छः)
उत्तरम् : रुग्णालयः लघुः किन्तु स्वच्छः अस्ति ।
(4) पर्वतः दूरतः ________ । (रमणीयः)
उत्तरम् : पर्वतः दूरतः किन्तु रमणीयः अस्ति ।
(5) कोकिलः कृष्णः ________ । (मधुभाषी)
उत्तरम् : कोकिलः कृष्णः किन्तु मधुभाषी अस्ति ।
6. ઉદાહરણ મુજબ વિધાન બનાવો :
ઉદાહરણ : एषः बकः । (एकाग्रता)
एषः बकः । तस्य एकाग्रता प्रचलिता ।
(1) एषः शुकः । (मनुष्यवाणी)
उत्तरम् : एषः शुकः । तस्य मनुष्यवाणी प्रचलिता ।
(2) एषः कुक्कुरः । (स्वामिभक्तिः)
उत्तरम् : एषः कुक्कुरः । तस्य स्वामिभक्तिः प्रचलिता ।
(3) सः राष्ट्रपिता । (संकल्पशक्तिः)
उत्तरम् : सः राष्ट्रपिता । तस्य संकल्पशक्तिः प्रचलिता ।
(4) सः शिक्षकः । (कार्यनिष्ठा)
उत्तरम् : सः शिक्षकः । तस्य कार्यनिष्ठा प्रचलिता ।
(5) सः छात्रालयः । (व्यवस्था)
उत्तरम् : सः छात्रालयः । तस्य व्यवस्था प्रचलिता ।
7. તમારા શિક્ષક જે શબ્દો બોલે તે ધ્યાનથી સાંભળીને તમારી નોટબુકમાં લખો :
તમારા શિક્ષક જે શબ્દો બોલે તે ધ્યાનથી સાંભળીને તમારી નોટબુકમાં લખો. તમારા શિક્ષકને તપાસવા આપો અથવા તમારા સહપાઠી પાસે તપાસ કરાવો. જો ભૂલ હોય તો ફરીથી ભૂલ ન થાય તેની તકેદારી રાખો.
8. તમારી નોટબુકમાં ઊંટનું ચિત્ર દોરી તેમાં રંગ પૂરો :
વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની નોટબુકમાં ઊંટનું સુંદર ચિત્ર દોરીને મનગમતા રંગ પૂરવા.
✦ પ્રવૃત્તિઓ (Activities & Projects) ✦
• આ વાર્તાનું વાચન કરો.
• તમારી શાળા કે ગામની લાઇબ્રેરીમાંથી ઇસપની બાળવાર્તા શોધીને વાંચો.
• તમારા વિસ્તારમાં જોવા મળતાં પશુ-પક્ષીઓની યાદી બનાવી તેમની વિશેષતા લખો.
إرسال تعليق