ધોરણ-8 [ગુજરાતી] 8. ઘર | std-8 [gujarati] 8. ghar

GSEB Std 8 Gujarati Chapter 8 Ghar Swadhyay Solution: અહીં ધોરણ 8 ગુજરાતી (પ્રથમ ભાષા) વિષયના પાઠ 8 "ઘર" (ભોળાભાઈ પટેલ) ના સંપૂર્ણ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (પ્રશ્ન ૧ થી ૨૦ ના સચોટ જવાબો), ચાલો યાદ કરીએના ઉત્તરો તેમજ એકમનો સારાંશ સરળ ગુજરાતી ભાષામાં આપેલ છે.

ઝડપી નેવિગેશન (Quick Links) :

• ✦ એકમનો સારાંશ (Summary)
• ✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (પ્રશ્ન ૧ થી ૨૦)
• ✦ ચાલો, યાદ કરીએ... (પ્રશ્નોત્તરી)
• ▶ વિડીયો સમજૂતી (Video Explanation)
• ▶ સ્વાધ્યાય વિડીયો સોલ્યુશન

✦ એકમનો સારાંશ (Std 8 Gujarati Ch 8 Summary) ✦

પાઠ પરિચય અને સંવેદના :

"ઘર" એ જાણીતા સાહિત્યકાર ભોળાભાઈ પટેલ દ્વારા રચાયેલી એક અત્યંત હૃદયસ્પર્શી સંવેદનકથા છે. આ પાઠમાં વતનના બાપદાદાના જૂના ઘર પ્રત્યેનો સ્નેહ, પારિવારિક યાદો અને માનવીય સંવેદનાઓનું વાસ્તવિક આલેખન કરવામાં આવ્યું છે.

• ઘર વેચવાનો વિચાર : શહેરમાં સ્થાયી થયા પછી ગામડાનું જૂનું ઘર બંધ રહેતું હતું અને જીર્ણ થતું જતું હતું. જૂના પાડોશીઓ પણ ચાલ્યા ગયા હોવાથી ભાઈઓએ વૃદ્ધ બાની સંમતિથી ઘર વેચી દેવાનું નક્કી કર્યું અને બાનાખત પણ થઈ ગયું.
• સંસ્મરણોની જાગૃતિ : ઘર કાયમ માટે છોડતા પહેલાં આખો પરિવાર થોડા દિવસ સાથે રહેવા ગામડે આવ્યો. ત્યાં પહોંચતાં જ ઓસરી, આંગણું, ઓરડો, નેવાં અને દીવાલો સાથે જોડાયેલી બાળપણની અને વડીલોની સ્મૃતિઓ સજીવન થઈ ઊઠી.
• માતાનું હૈયું અને ઘરની ભાવના : છેલ્લી ઘડીએ વૃદ્ધ બા પોતાના આંસુ રોકી ન શક્યા અને રડી પડ્યા: "આ ઘર હું જીવું છું ત્યાં સુધી ના કાઢશો." બાના આ ઊંડા લગાવથી સૌ ભાઈઓનું હૃદય પીગળી ગયું.
• અંતિમ નિર્ણય : મકાન એ માત્ર ઈંટો-પથ્થરની ચાર દીવાલો નથી, પણ લાગણીઓ અને સંસ્કારોનું ધામ છે. નાનો ભાઈ ખરીદનારને રોકાઈ જવાનું કહી ઘર ન વેચવાનો નિર્ણય લે છે, જેનાથી સૌની છાતી પરથી ભાર હળવો થાય છે.

✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (Std 8 Gujarati Chapter 8 Swadhyay Solution) ✦

૧. વાતચીત :

(૧) ‘ઘર’ પાઠ વાંચતી વખતે તમને તમારા ઘર વિશે શું યાદ આવ્યું ?
જવાબ : મને અમારા વતનનું જૂનું ઘર, તેનું મોટું આંગણું, બાળપણમાં દાદા-દાદી સાથે વિતાવેલો સમય અને સંતાકૂકડી રમવાની મજા યાદ આવી ગઈ.

(૨) પાઠ વાંચતી વખતે તમે દુઃખની લાગણી અનુભવી? ક્યારે?
જવાબ : હા, જ્યારે વૃદ્ધ બા ઓસરીમાં એકલા બેસીને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડતા હતા અને કહ્યું કે "હું જીવું છું ત્યાં સુધી આ ઘર ના કાઢશો", ત્યારે મારું હૃદય ભરાઈ આવ્યું અને ખૂબ દુઃખ થયું.

(૩) તમારા ગામડે (વતનમાં) તમારું ઘર છે? એના વિશે કહો.
જવાબ : હા, અમારા ગામડે અમારું જૂનું દેશી નળિયાવાળું ઘર છે, જેમાં આગળ મોટી ઓસરી અને પાછળ વાડો છે. વેકેશનમાં અમે બધા ત્યાં સાથે રહેવા જઈએ છીએ.

(૪) તમારે કોઈ આવું જૂનું ઘર હોય તો તમે શું કરો?
જવાબ : જો અમારું આવું જૂનું ઘર હોય તો હું તેને ક્યારેય વેચું નહીં, પરંતુ તેનું યોગ્ય સમારકામ કરાવીને અમારા પારિવારિક સંભારણા તરીકે જીવંત રાખું.

(૫) છેલ્લે ઘર વેચવા બાબતે લેવાયેલો નિર્ણય તમને ગમ્યો? કેમ?
જવાબ : હા, મને એ નિર્ણય ખૂબ ગમ્યો; કારણ કે મકાન પૈસાથી ખરીદી શકાય પણ ઘર સાથે જોડાયેલી લાગણીઓ અને માતાની ખુશી ખરીદી શકાતી નથી.

૨. લીટી દોરેલ શબ્દસમૂહની જગ્યાએ કૌંસમાંની ખાલી જગ્યામાં યોગ્ય શબ્દ પાઠમાંથી શોધીને મૂકો:

ભાગ્યશ્રીએ એના પિતાનું ગામડાનું છેક જૂનું (જીરણ) ઘર નવું બનાવવાનું નક્કી કર્યું. વ્યવહારની બાબતોમાં કુશળ (વ્યવહારકુશળ) માણસોની એણે સલાહ લીધી. માટીની ભીંતનું નાનું ઘર (ખોરડું) પિતાજીના સ્વપ્નનું ઘર હતું. છાણ માટીના ગારા (ગાર) થી લીંપીને એને બનાવ્યું હતું. અહીં ઘરની આગળ શરૂના ખુલ્લા ભાગ (ઓસરી) માં સૌ રમતાં. ઘરની પાછલી ભીંત (પછીત) તો પડું પડું થઈ રહી હતી. ઘરની બાજુની દીવાલ (કરો) પણ ખાસી એવી ધોવાઈ ગઈ હતી. છાપરાના ટેકા રૂપ મુખ્ય આડું લાકડું (મોભ) પણ સડી ગયેલ. ઘરની આવી પરિસ્થિતિ જોઈને લાગણીના ઉભરાથી છાતીમાં ડચૂરો (ડૂમો) ભરાઈ ગયો.

૩. રેખાંકિત શબ્દો માટે લાગુ પડતો રૂઢિપ્રયોગ મૂકી ફકરો ફરીથી લખો:

કોમલ સાઈકલ પરથી પડી. તેના પગમાં શૂળ ભોંકાતું હોય તેવું દરદ ઊપડ્યું (સણકો ઊપડ્યો). ઘડીક તો એ કશું જ બોલી ન શકી. એને એની દશા સમજાઈ ગઈ (સ્થિતિ પામી ગઈ). એ તરત ડૉક્ટર પાસે ગઈ. ડૉક્ટરે તેને થોડા દિવસ આરામ કરવાની સલાહ આપી. હવે જેમતેમ કરીને દિવસો પસાર કરવા પડે તેમ હતું (દહાડા કાઢવા પડે તેમ હતું). આમ પથારીમાં પડ્યા રહેવું એને સારું નહોતું લાગતું (અડવું લાગતું હતું). છતાં એણે રાહ જોઈ (ખમી ગઈ). જ્યારે એનો પગ સારો થયો ત્યારે એનું દુઃખ હળવું થયું (છાતી પરથી પથ્થર ઊતરી ગયો).

૪. ઉપરોક્ત પ્રશ્ન ત્રણના રૂઢિપ્રયોગોનો ઉપયોગ કરી એક ફકરો બનાવીને લખો:

જવાબ : પરીક્ષાનું પરિણામ ધાર્યા મુજબ ન આવતાં રોહિતના મનમાં સણકો ઊપડ્યો. તેને પોતાની ભૂલની દશા સમજાઈ ગઈ. ઘરમાં બધા નારાજ હોવાથી તેને ખૂબ અડવું લાગતું હતું. તેણે પસ્તાવા વચ્ચે થોડા દિવસ દહાડા કાઢ્યા અને શાંતિથી ખમી ગયો. જ્યારે આગામી કસોટીમાં તેણે તનતોડ મહેનત કરી પ્રથમ નંબર મેળવ્યો ત્યારે તેના માતાપિતાની છાતી પરથી પથ્થર ઊતરી ગયો.

૫. આપેલાં વાક્યો કોણ બોલી શકે? પાઠને આધારે લખો:

૧. બા, જો તમે સંમતિ આપો તો ગામડાનું ઘર હવે કાઢી નાખીએ. ➔ દીકરાઓ (લેખક અને ભાઈઓ)
૨. તમે બધાં આવ્યાં ને હું ગાજતું-ગુંજતું થઈ ગયું. ➔ ઘર
૩. ઘણા દિવસો પછી આવ્યા ને હવે આમ... ➔ ઘરની ભીંતો / દીવાલ
૪. એક સમયે અમે ઢોરઢાંખરથી ભરી ભરી રહેતી. ➔ ગમાણ
૫. હવે હું વધારે દિવસ જીવી શકીશ નહિ. ➔ બા
૬. આ ઘર કાઢવા તેં જ હા કહ્યું હતું ને? ➔ મોટો દીકરો / લેખક
૭. જ્યારે વેચાણ આપીશું, આ ઘર તમને જ મળશે. ➔ નાનો ભાઈ

૬. આપેલી બાબત માટે લેખકને પોતાના ઘરને લગતાં ક્યાં સંસ્મરણો સાંભરે છે તે લખો:

૧. ઘર બનાવવું : બાપાએ બળદગાડામાં ઈંટો તાણી લાવેલી, આંબાતળાવની ચીકણી માટી ગોડીને ગાર કરેલી, ખેતરના લીમડા પાડેલા અને છેક મોભારા સુધી બાએ ગારનાં તગારાં ચઢાવેલાં.

૨. ઘરનો ઓરડો : ભાઈ-ભાંડુઓનો જન્મ, દામ્પત્યજીવનનો આરંભ, સંતાનોનો જન્મ અને ખૂણામાં રહેલી વલોણાની ગોળી અને ખીંટીએ લટકતો રવૈયો યાદ આવે છે.

૩. આંગણું : બાળપણની રમતો, ગામની નિશાળે ભણવા જવું, ભાઈ-બહેનોના લગ્નમંડપો, જ્ઞાતિજનોના સ્નેહમિલનો અને અબોલ પશુઓનું બંધાવું યાદ આવે છે.

૪. ઓસરી : જ્યાં બેસીને પહેલો એકડો ઘૂંટેલો, રજાઓમાં મોટા ગ્રંથો વાંચેલા તથા દાદા-દાદી અને બાપુજીનો ચોકો થયેલો તે યાદ આવે છે.

૭. લેખકને ઘર વેચવા બાબતે મનોમન કેટલાક પ્રશ્નો થયા કરે છે. આવા પ્રશ્નો તારવો, કહો અને લખો:

જવાબ :
(૧) શા માટે બાપદાદાનું આ ઘર કાઢી નાખવું?
(૨) શું ઘર એ માત્ર ચાર દીવાલો અને છાપરાનું મકાન છે કે આપણી જીવતીજાગતી ભાવના?
(૩) જો ગામમાં જવાનું જ ન હોય તો ત્યાં ઘર રાખી મૂકવાનો શો અર્થ?
(૪) સારા પૈસા ઉપજે છે તો ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં મૂકીએ તો કેવું?

૮. તમારા મિત્રના ઘર વિશે માહિતી મેળવવા નીચે આપેલ પ્રશ્નસૂચક શબ્દોનો ઉપયોગ કરી પ્રશ્નો બનાવો:

ઉદાહરણ : શું? ➔ તમારા ઘરમાં શું શું છે?

૧. કોણ? : તમારા ઘરમાં તમારી સાથે કોણ કોણ રહે છે?
૨. ક્યાં? : તમારું નવું ઘર કયા વિસ્તારમાં આવેલું છે?
૩. ક્યારે? : તમે તમારા ગામડે જૂના ઘરે ક્યારે જાઓ છો?
૪. કેવી રીતે? : તમે તમારા ઘરની સજાવટ કેવી રીતે કરો છો?
૫. કેમ? : તમે જૂનું ઘર બદલીને શહેરમાં કેમ આવ્યા?
૬. કેટલું? : તમારું ઘર શાળાથી કેટલું દૂર છે?

૯. 'ઘરના ઓરડામાં ગયો... મારાં સંતાનો પણ... હવે ?' ફકરાના આધારે ઓરડાનું વર્ણન:

જવાબ : ઓરડો સાવ શાંત અને જીર્ણ હતો. પછીતની એક નાની જાળીમાંથી આછું અજવાળું આવતું હતું. એક સમયે અનાજની કોઠીઓથી ભરેલા આ ઓરડાના ખૂણામાં હજુ પણ વલોણાની મોટી ગોળી પડી હતી અને દીવાલની ખીંટીએ મોટો રવૈયો લટકતો હતો. આ ઓરડો લેખક અને તેમના સંતાનોના જન્મનો સાક્ષી હતો.

૧૦. આ એકમમાં લેખકે ઘર વિશે અનુભવેલ અનુભૂતિ એકોક્તિ (પાત્ર અભિનય) દ્વારા રજૂ કરો:

જવાબ (એકોક્તિ સંવાદ) : "(દીવાલ પર હાથ ફેરવતાં ગળગળા અવાજે) અરેરે! આ ઘર... આ માત્ર ઈંટો-માટીનું મકાન નથી, મારું આખું બાળપણ છે. બાપુજીએ પરસેવો પાડીને બાંધેલું આ છત્ર અમે પૈસા ખાતર વેચી રહ્યા છીએ? ના... ના, આ દીવાલો મને ઠપકો આપી રહી છે. બાનું રુદન મારાથી જોવાતું નથી. જ્યાં સુધી બા હયાત છે ત્યાં સુધી આ ઘર ક્યારેય નહીં વેચાય!"

૧૧. પ્રશ્નોના જવાબ લખો:

૧. લેખકને ગામડાના ઘરનું આકર્ષણ શા કારણે રહ્યું નહોતું?
જવાબ : જૂના પાડોશીઓ શહેરમાં જતા રહ્યા હતા, નવા લોકો સાથે કોઈ સંબંધ નહોતો, પ્રસંગોપાત જતાં અડવું લાગતું હતું અને ઘર બંધ રહેવાથી જીર્ણ થઈ ગયું હતું.

૨. લેખકના મનમાં ક્યારે વ્યથા જાગી? કેમ?
જવાબ : જ્યારે ઘર વેચવાની વાજબી ઓફર આવી અને નિર્ણય પાકો થયો ત્યારે બાપદાદાનું જાતમહેનતથી બંધાયેલું ઘર કાયમ માટે છૂટી જશે તે વિચારે મનમાં વ્યથા જાગી.

૩. ‘ઘર છો રહેતું’ એવું લેખકને શાથી થવા માંડયું ?
જવાબ : મકાન પૈસાથી ખરીદી શકાય પણ ઘર એ ભાવના છે, જે પૈસાથી ખરીદી શકાતી નથી. ભલે ઘર જૂનું થઈને પડી જાય પણ એ બાપદાદાનું છે એટલે રહેવું જોઈએ એવું લાગવા માંડ્યું.

૪. ઘણા વખતનું બંધ ઘર શાથી ખૂલ્યું?
જવાબ : કાયમ માટે ઘર વેચી દેતાં પહેલાં બધા ભાઈઓએ સપરિવાર સાથે રહીને થોડા દિવસો વિતાવવાનું નક્કી કર્યું હોવાથી બંધ ઘર ખૂલ્યું.

૫. લેખકના ગળે ડૂમો ભરાવા જેવું શાથી થઈ ગયું?
જવાબ : આંગણામાં ખાલી ગમાણ, તોરણ નીચે બહેનોના લગ્ન અને જે આંગણામાં દાદા-દાદી તથા બાપુજીની નનામીઓ બંધાઈ હતી તે યાદ આવતાં ગળે ડૂમો ભરાઈ ગયો.

૬. ‘ઘર ના કાઢશો’ એવું બાએ શાથી કહ્યું?
જવાબ : ઘરમાં પાછા આવ્યા પછી ઘર સાથે જોડાયેલી વર્ષો જૂની યાદો, પતિનો પરિશ્રમ અને મમતા તાજી થઈ જતાં બાનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું અને તેમણે ઘર ન કાઢવા કહ્યું.

૭. ‘ભાઈ, હમણાં ખમી જાઓ.’ એવું નાનાભાઈએ કોને કહ્યું? શાથી?
જવાબ : નાનાભાઈએ મકાન ખરીદનારને કહ્યું; કારણ કે બાની આંખોમાં ઘર પ્રત્યેનો અગાધ પ્રેમ અને રુદન જોઈને તે ઘરની પરિસ્થિતિ પામી ગયો હતો.

૧૨. આપેલાં પદોનો ઉપયોગ કરી એક એક વાક્ય બનાવો:

૧. રમેશ - ઘર : રમેશનું ઘર ગામના પાદરે આવેલું છે.
૨. દફતર - ચોપડી : વિદ્યાર્થીએ દફતરમાંથી ગણિતની ચોપડી બહાર કાઢી.
૩. અનુપ - સાઈકલ : અનુપ નવી સાઇકલ લઈને શાળાએ ગયો.
૪. છોકરો - દાખલો : હોશિયાર છોકરો ગણિતનો અઘરો દાખલો ગણી રહ્યો છે.
૫. અમદાવાદ - શહેર : અમદાવાદ ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને ઐતિહાસિક શહેર છે.

૧૩. નીચે આપેલાં વાક્યો જુદાં પાડી બે-બે વાક્યો બનાવો:

૧. છોકરાનો જવાબ સાચો હતો છતાં એણે સુધાર્યો.
➔ વાક્ય ૧ : છોકરાનો જવાબ સાચો હતો.
➔ વાક્ય ૨ : એણે જવાબ સુધાર્યો.

૨. ઘર નાનું પડતું હતું તેથી મોટું ઘર ખરીદવાનો વિચાર કર્યો.
➔ વાક્ય ૧ : ઘર નાનું પડતું હતું.
➔ વાક્ય ૨ : મોટું ઘર ખરીદવાનો વિચાર કર્યો.

૩. સાઈકલ ખૂબ જૂની હતી તેથી તે વારંવાર બગડી જતી હતી.
➔ વાક્ય ૧ : સાઇકલ ખૂબ જૂની હતી.
➔ વાક્ય ૨ : તે વારંવાર બગડી જતી હતી.

૪. ગામમાં સાઈકલ ચલાવવી મુશ્કેલ હતી કેમ કે ત્યાંના રસ્તા ધૂળિયા હતા.
➔ વાક્ય ૧ : ગામમાં સાઇકલ ચલાવવી મુશ્કેલ હતી.
➔ વાક્ય ૨ : ત્યાંના રસ્તા ધૂળિયા હતા.

૫. સવારના સૂરજને જોવો હોય તો વહેલા ઊઠવાની ટેવ પાડવી જોઈએ.
➔ વાક્ય ૧ : સવારના સૂરજને જોવો છે.
➔ વાક્ય ૨ : વહેલા ઊઠવાની ટેવ પાડવી જોઈએ.

૧૪. ‘ઘર’ પાઠમાંથી ત્રણ સાદાં તેમજ ત્રણ સંયુક્ત વાક્યો શોધીને લખો:

• સાદાં વાક્યો :
(૧) હું વ્યગ્ર બની ગયો.
(૨) ઘરડી બા રડતી હતી.
(૩) અમારા ઘરની બંને બાજુએ બીજાં ઘર છે.

• સંયુક્ત વાક્યો :
(૧) મકાન પૈસાથી ખરીદી શકાય અને બાંધી શકાય.
(૨) ઓફર વાજબી હતી અને ઓફર કરનાર માણસ પણ ભરોસાપાત્ર હતો.
(૩) અમે બધા ભાઈઓએ વિચાર કર્યો તેથી ગામડે સાથે રહેવા ગયા.

૧૫. નીચે આપેલાં વાક્યો વાંચો અને તેમાં કેટલી વિગતો સાથે આવે છે એ નોંધો:

જવાબ : આપેલા વાક્યો મિશ્ર (સંકુલ) વાક્યો છે, જેમાં એક મુખ્ય વિચારની સાથે બે કે તેથી વધુ ગૌણ વિગતો જોડાયેલી છે. (જેમ કે શત્રુનું ન આવી શકવું અને ગઢની જરૂરિયાત ન હોવી).

૧૬. નીચે આપેલાં સાદાં વાક્યો આધારે મિશ્ર વાક્યો બનાવો:

૧. તું અહીં અતિથિ છે. તું અહીંનો માલિક કે નોકર નથી. આ ઈશનો આવાસ છે.
➔ મિશ્ર વાક્ય : તું જે ઈશના આવાસમાં છે ત્યાં તું માત્ર અતિથિ છે, નહીં કે સ્વામી કે દાસ.

૨. સાઈકલ ચલાવવી હોય એટલી ચાલે. એની ચેઈન સરખી કરાવવાનું કામ મુખ્ય રહેશે. એથી આંગળાં અને કપડાં ગ્રીસવાળાં થાય. અમને એની પરવા ન હતી.
➔ મિશ્ર વાક્ય : જોકે સાઇકલ ચલાવતી વખતે ચેઇન ચડાવવાથી આંગળાં ગ્રીસવાળાં થતાં, છતાં અમને તેની કોઈ પરવા નહોતી.

૩. ટ્યૂબમાં પંક્ચર ક્યાં છે એ જાણવા સાઈકલવાળો ટ્યૂબમાં હવા ભરે. તગારાના પાણીમાં બોળે. હવા નીકળતી હોય ત્યાં બડબડિયાં બોલે.
➔ મિશ્ર વાક્ય : જ્યારે સાઇકલવાળો પંક્ચર શોધવા ટ્યૂબ પાણીમાં બોળે ત્યારે જ્યાં કાણું હોય ત્યાં બડબડિયાં બોલે.

૧૭. ફકરો વાંચો અને કૌંસમાંથી બંધબેસતો શબ્દ મૂકી ખાલી જગ્યા પૂરો:

• “પણ, બા તું તો કાગડા સાથે આવી કંઈ વાત કરતી નથી !”
• “સાચું, પણ એ તો મનમાં એમ થઈ જાય કે કાગડો બોલે ત્યારે મહેમાન આવે. ને ડુંગર મામાને ગયે ઝાઝા દિવસ થયા એટલે થયું કે કદાચ એ આવશે. હું તો એમની કાગને ડોળે વાટ જોઉં છું.”
• “કાગને ડોળે ?”
• “હા, મટકુંય માર્યા વગર, તાકીતાકીને કોઈની રાહ જોતાં હોઈએ ત્યારે કાગને ડોળે રાહ કહેવાય.”
• એટલામાં નાની રતન રોતી-રોતી આવી. “એં... એં... બા, જોને પેલો છગન મને ખીજવે છે: કાગડાની કોટે રતન! એં.... એં...”

૧૮. તમે વાંચ્યાં હોય એ પુસ્તકો પૈકી કોઈ પણ એક પુસ્તકનો સાર આઠ-દસ લીટીમાં લખો:

જવાબ :
પુસ્તકનો સાર : 'સત્યના પ્રયોગો' (ગાંધીજી) :
મેં મહાત્મા ગાંધીજીની આત્મકથા 'સત્યના પ્રયોગો' વાંચી છે. આ પુસ્તકમાં ગાંધીજીએ પોતાના બાળપણથી લઈને આફ્રિકાના સત્યાગ્રહ સુધીના જીવનના પ્રયોગો વર્ણવ્યા છે. તેમણે પોતાના દોષો અને ભૂલો પણ નિર્દોષભાવે સ્વીકારી છે. આ પુસ્તક આપણને શીખવે છે કે સત્ય અને અહિંસાના માર્ગે ચાલીને મોટામાં મોટી સત્તા સામે પણ વિજય મેળવી શકાય છે. તે જીવન ઘડતર માટે પ્રેરણાદાયી પુસ્તક છે.

૧૯. આપેલાં વાક્યોના પ્રકાર લખો (સાદું, સંયુક્ત કે મિશ્ર):

૧. હું વ્યગ્ર બની ગયો. ➔ સાદું વાક્ય
૨. શકરી પટલાણીએ શિખંડની વાત કરી એટલે પટેલ બોલ્યા. ➔ સંયુક્ત વાક્ય
૩. અમારા બટુકો માટે આશ્ચર્યલોક ત્યારે ખૂલ્યો જ્યારે સાવરકુંડલાના એક વહોરાજીએ ગામમાં સાઇકલ સ્ટોર ખોલ્યો. ➔ મિશ્ર વાક્ય
૪. સાઈકલ ચલાવવી એ આજે નગણ્ય ઘટના લાગે, પરંતુ ત્યારે તો બધું અસામાન્ય હતું. ➔ સંયુક્ત વાક્ય
૫. તમે આવશો તો હું તમારી સાથે જોડાઈ જઈશ. ➔ મિશ્ર વાક્ય
૬. અમારા ઘરની બંને બાજુએ બીજાં ઘર છે. ➔ સાદું વાક્ય
૭. હું ઘરના બંધ ઓરડામાં ગયો. ➔ સાદું વાક્ય

૨૦. આપેલાં વાક્યો વારંવાર ઝડપથી બોલો. આવાં બીજાં પાંચ વાક્યો બનાવો અથવા શોધીને લખો:

જવાબ (ટંગ ટ્વિસ્ટર વાક્યો) :
૧. કાચા પાપડ, પાકા પાપડ.
૨. પીળા પીપળે પાકા પાન.
૩. ચંદુ કે ચાચા ને ચંદુ કી ચાચી કો ચાંદની રાત મેં ચટણી ચટાઈ.
૪. લાલ તારલીઓ, લીલી તારલીઓ.
૫. સરસર સરકે સાપ, સડસડ ચાલે સાપ.

✦ ચાલો, યાદ કરીએ... (પ્રશ્નોત્તરી) ✦

• આ એકમની કઈ પ્રવૃત્તિ કરવાની તમને વધુ મજા આવી ?
જવાબ : પ્રશ્ન ૨૦ માં ટંગ-ટ્વિસ્ટર વાક્યો ઝડપથી બોલવાની અને પ્રશ્ન ૧૦ માં પાત્ર અભિનય (એકોક્તિ) કરવાની સૌથી વધુ મજા આવી.

• પ્રશ્ન 10 અનુસાર તમે એકોક્તિ કોની મદદથી કરી હતી ?
જવાબ : મેં મારા શિક્ષકના માર્ગદર્શન અને પાઠના ભાવવાહી વાંચનની મદદથી એકલા ઊભા રહીને એકોક્તિ રજૂ કરી હતી.

• કઈ કઈ પ્રવૃત્તિઓ તમે જાતે કરી હતી ?
જવાબ : પ્રશ્ન ૮ માં પ્રશ્નો બનાવવાની અને પ્રશ્ન ૧૨ માં પદો પરથી વાક્યો બનાવવાની પ્રવૃત્તિઓ મેં જાતે કરી હતી.

• પાઠનો આધાર લીધા વિના તમે કોઈ પ્રવૃત્તિ કરી શક્યા ? કઈ?
જવાબ : હા, પ્રશ્ન ૧૮ માં પુસ્તકનો સાર લખવો અને પ્રશ્ન ૨૦ માં ઝડપથી બોલાતા નવા વાક્યો બનાવવાની પ્રવૃત્તિ મેં પાઠના આધાર વગર મૌલિક રીતે કરી.

---

✦ નીચે ધોરણ - 8 ના બધા વિષયોની link આપેલી છે. તેની મુલાકાત લેવી. ✦

ગુજરાતી હિન્દી સંસ્કૃત અંગ્રેજી ગણિત વિજ્ઞાન સામાજિક વિજ્ઞાન