GSEB Std 8 Social Science Chapter 16 Swadhyay Solution: અહીં ધોરણ 8 સામાજિક વિજ્ઞાન વિષયના પ્રકરણ 16 "સંસદ અને કાયદો" (Sansad Ane Kaydo - Parliament and Law) ના સંપૂર્ણ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન, પાઠના મુખ્ય મુદ્દાઓ (IMP Notes), સંસદની રચના (લોકસભા અને રાજ્યસભા), પ્રધાનમંત્રી અને મંત્રીમંડળની ભૂમિકા, કાયદો ઘડવાની પ્રક્રિયા તેમજ કાયદાનું મહત્ત્વ અંગેની વિગતો સરળ ગુજરાતી ભાષામાં આપેલ છે.
✦ અગત્યના મુદ્દાઓ (Std 8 Social Science Ch 16 IMP Notes) ✦
- સંસદ : ભારતની સંસદ રાષ્ટ્રપતિ અને બે ગૃહો (લોકસભા અને રાજ્યસભા) મળીને બને છે.
- લોકસભા એ સંસદનું નીચલું ગૃહ છે, જ્યારે રાજ્યસભા એ ઉપલું ગૃહ છે.
- આપણા દેશમાં લોકસભાના પ્રથમ સ્પીકર ગણેશ વાસુદેવ માવલંકર હતા અને રાજ્યસભાના પ્રથમ સભાપતિ ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન હતા.
- ભારતમાં કાયદો ઘડવાની પદ્ધતિ બ્રિટનની સંસદના મોડેલ આધારે વિકસેલી છે. સામાન્ય ખરડો બંને ગૃહોમાંથી પસાર થઈને રાષ્ટ્રપતિની સહી થયા બાદ કાયદો બને છે.
- આપણા દેશનો કાયદો 'સૌ સમાન સૌને સન્માન'ની નીતિના આધારે કાર્ય કરે છે.
✦ સ્વાધ્યાય સોલ્યુશન (Std 8 Social Science Chapter 16 Swadhyay Solution) ✦
પ્રશ્ન 1. ખાલી જગ્યા પૂરો :
(1) આપણા દેશની સંસદમાં બે ગૃહ છે.
(2) આપણા દેશનો સમગ્ર વહીવટ રાષ્ટ્રપતિ ના નામે ચાલે છે.
(3) આપણા દેશની લોકસભામાં કુલ 543 (અથવા 545) સભ્યો છે.
(4) ભારતની સંસદના ઉપલા ગૃહને રાજ્યસભા કહેવાય છે.
(5) આપણા દેશના બંધારણીય વડા રાષ્ટ્રપતિ છે.
પ્રશ્ન 2. એક-બે વાક્યમાં ઉત્તર આપો :
(1) આપણા દેશની સંસદ ક્યાં આવેલી છે ?
જવાબ : આપણા દેશની સંસદ નવી દિલ્હીમાં આવેલી છે.
(2) સંસદસભ્ય બનવા માટે કેટલાં વર્ષની ઉંમર નક્કી કરવામાં આવી છે ?
જવાબ : લોકસભાના સભ્ય બનવા માટે ઓછામાં ઓછી 25 વર્ષ અને રાજ્યસભાના સભ્ય બનવા માટે ઓછામાં ઓછી 30 વર્ષની ઉંમર નક્કી કરવામાં આવી છે.
(3) રાજ્યસભાના સભ્યની મુદ્દત જણાવો.
જવાબ : રાજ્યસભાના સભ્યની મુદ્દત 6 વર્ષની હોય છે.
પ્રશ્ન 3. ટૂંક નોંધ લખો :
(1) પ્રધાનમંત્રીનાં કાર્યો :
પ્રધાનમંત્રી દેશના સરકારના મુખ્ય વડા છે. તેમના મુખ્ય કાર્યો નીચે મુજબ છે:
1. તેઓ મંત્રીમંડળની બેઠકોનું અધ્યક્ષપદ સંભાળે છે અને વિવિધ મંત્રીઓને ખાતાંઓની ફાળવણી કરે છે.
2. દેશની આંતરિક અને વિદેશી નીતિઓ ઘડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
3. રાષ્ટ્રપતિ અને મંત્રીમંડળ વચ્ચે સેતુ તરીકેનું કાર્ય કરે છે તથા સરકારના કાર્યોની જાણકારી રાષ્ટ્રપતિને આપે છે.
(2) સંસદ :
સંસદ એ ભારતની સર્વોચ્ચ લોકશાહી ધારાસૈદ્ધાંતિક સંસ્થા છે. તે રાષ્ટ્રપતિ, લોકસભા અને રાજ્યસભા મળીને બને છે. સંસદ દેશ માટે નવા કાયદા ઘડવાનું, જૂના કાયદામાં સુધારો કરવાનું તેમજ સરકાર પર અંકુશ રાખવાનું મહત્વનું કાર્ય કરે છે.
(3) કાયદો અને તેનું મહત્ત્વ :
સમાજમાં વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે, નાગરિકોના હકોનું રક્ષણ થાય અને દેશમાં શાંતિ, સલામતી અને સમાનતા સ્થપાય તે માટે કાયદો અનિવાર્ય છે. આપણા દેશનો કાયદો 'સૌ સમાન સૌને સન્માન'ની નીતિ પર કામ કરે છે. બંધારણના મૂલ્યો મુજબ કાયદાઓ ઘડવામાં આવે છે, જે નાગરિકોના સ્વતંત્રતા અને અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે.
પ્રશ્ન 4. વિચારો અને લખો :
(1) તમારા વિસ્તારના કયા-કયા પ્રશ્નો અંગે તમે જાણો છો ?
જવાબ : અમારા વિસ્તારમાં પીવાના પાણીની નિયમિત અછત, રસ્તાઓની ખરાબ સ્થિતિ, ગટર વ્યવસ્થાની સમસ્યા અને સફાઈના અભાવ જેવા પ્રશ્નો જોવા મળે છે.
(2) જો તમે પ્રધાનમંત્રી બનો તો દેશને ગૌરવ અપાવવા કેવાં કાર્યો કરશો ?
જવાબ : જો હું પ્રધાનમંત્રી બનું તો દેશમાંથી ગરીબી અને બેરોજગારી દૂર કરવા વિશેષ યોજનાઓ અમલમાં મૂકીશ. શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓને અત્યાધુનિક બનાવીશ તેમજ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રે ભારતને વિશ્વમાં અગ્રેસર બનાવવા માટે યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપીશ.
Post a Comment